Pengunjung

Minggu, 17 November 2013

"Lilaning Atimu"

Atiku ndadak kasemsem..

Nyawang slirahmu adhem ning atiku..

Wandamu tansah kelingan..

Ing sekabehe donganku..

Mung siji panyuwunku..

Mugia paring sesandingan..

Mung esem bagusmu..

Saya gawe mlarating atiku..

Kasirep ing kocapanmu..

Kagawa ing pikiranku..

Sanadyan oleh ra seulan..

Anggonku ngrasa nyandang

Lilaning atimu wong bagus ing kae tlatah sebrang..

ARS

Campur Sari
"Ketaman Asmoro"

Saben wayah lingsir wengi

Mripat iki ora bisa turu,

Tansah kelingan sliramu,

Wong bagus kang dadi pepujanku..

Bingung rasane atiku,

Arep sambat naging karo sapa,

Nyatane ora kuwowo,

Ngrasakne atiku sansoyo nelangsa..

Wes tak lali-lali,

Malah sansoyo kelingan,

Nganti tekan mbesuk kapan nggonku mendhem ora bisa turu,

Opo iki sing jenenge wong kang lagi ketaman asmoro,

Prasasat ra biso lali,

Esuk, awan, bengi tansah mbedo ati...

"Pepujan ing tlatah sebrang"

Kamis, 07 November 2013

_::Belajar Bahasa Bali::_

Katuturan Juru Boros

(Cerita Sang Pemburu)

Ada reke juru boros katuju mamanggihin pedanda nyedek marayunan empehan, madu santen minakadi ajengan. Ditu I juru boros matur, ratu pedanda, punapi sane rayunan pedanda punika. Menong ida pedanda tan pasawur, apan ida sedek ngegengbetara.

Malih matur I juru boros, kakegawok titiyang ngantenaning swabawan pedanda ngerayunan, inab kalangkun becik sad rasane. Bilih pedanda suweca, titiyang mamitang akidik. Sawusan ida pedanda merayunan, raris ida mawacana, duh nene cai juru boros, lungsuran bapane dahar, apang cai nawang rasan enpehan, santen nuwah madu. Lawutang suba dahar. Raris katunas tur katoda antuk I juru boros paica punika.

Kagegawok ipun antuk kalewihan rasane, tumuli ipun matur ring pedanda, inggih ratu ring dija keniyang pedanda sadrasane puniki. Mawacana ida pedanda, I lembu komaang bapa. Antuk katambetan ipun I juuru boros, nenten ipun uning ring sipta ning rawos, raris ipun matur , inggih ratu pedanda, yan wantah pedanda, suweca titiyang icen numbas lembu ndrewene aji kutus tali. Raris kapicayang lembu punika antuk ida pedanda, tur raris baktana budal ring I juru boros. Sarawuhnyane jumah, irika ipun menanah neda empehan. Raris I lembu katagihin empehan, minyak kali madu. Sapunika hi n empehan, yan an pespes susun ipun. Sapunika dagingipun, yan tan pangidrajalane taler incepang kalih yan tang margiyang arepe ring satru, sinah tan mapikenoh. Sapunika Kaman. Antuk titiyang nganutin mamargan sang purusa.

Samalihnya, mangda sampun pademe sangkaning tan pawiweka. Taler petutnyane tangkeping punika I meseh.

Wawu asapunika pajarnyane I buyung, sumawur reke I gadangan sarwi kenyem, nah ento saja beneh uka pamunyin caine.

Nanging yan tuwah pada ja geden musuhe teken I dewek nyandang geguwaning darma yudane. Buka jani sawireh gedenan tur kaiinawa, sing da seneng buka keto. Idep baline masih saking pangindrajalane anggon, asihin malu I gajah, apang dadi boh. Yan pineh dadi baan mangda dadi katurunan sangyugapadane ane riin kala anyd taluh nyane ring tengah pasihe. Ane nuwani sang Yupadana nenten sebet. Wireh iya ngelah kekasihan sang garuda. Ento reke sang garuda katunas icain. Sang katunas icain kahyun tur suma kuta pacing mudalang taluhnyane.

Keginan lega manahnya I paksi tinil , wireh suba sang garuda sumanggem pacing ngerawuhan taluhnyane. Tumuli sang kalih. I Yudapana teken sang Garuda mamargi, mapinunas ring ida betara wisnu ngandikanyang, apang pada mapinunas ring Sanghyang baruna. Gelising crita, kasidan reke pinunasnya. Dening keto lega pesan I paksi tinil luwa muwani, reh taluhnyane prasida budal saking pitulungannya I pasuwiterayan. Nah yan buka ketoo, daginga beli cai pada mekejang, jalan selikang pangidrajalane dudi anggon ngamusuhin I gajah, mangda sida purna gawene, tur apang ada cihna buwat kesaktiyyane masuwitera.

Kala irika I paksi belatuk mapajar, saja beneh sapamunyin cai ne. ne jani beli nuturang teken cai makejang. Ipidan beli maan luwas kaalas nandakawanane. Mawastu ditu beli ngacundukan macan berak kaliwat layah tur bedak, bungutnyane enggang kabatek baan beragnyane, masayuban batan kayune. Kapiwelasan keneh baline ngantonang, tumuli takoning beli, kene patakon baline, apa pakewehe ane tepuking cai, dadi cai nongos ditu. Yan kene undak caine, tan pariwangde cai lakar mat, yen ada juru boros teka mai. Sumawur iya I macan, buwat entone saja, liwat kasikitan icange, bane icing sukakin tulang. Kerana icing sukak, reh I pidan icing ngamah manusa, ento tulange nyukakin. Yen ada anak nyidayang nga adang sukak icange, lakar upahing atin buron paingenan akelan. Keto kuwi sesangin icange, sing eda icing aduwa. Ditu lantas beli masawut , nah, ento yan saja keto buka pamunyin caine, lawutang enggangang bungut caine.

Deweke lakar nyelepin kakolongan caine, perayanelahin sukak caine. Pameragat sida baan beli nelahin sukaknyane I macan. Lega pesan I macan dening suba sida ilang baan beli kasakitanne. Sawatara meletan abulan a tengah, tepukin beli iya nuju ngamah bangken manusa. Ditu beli matinget iya I macan buka pasangketannyane malu. Lawut sautina baan munyi banggeras, kene munyinne, yen keken cai belog, corah. Dija ada patut anake buka kai buron gede bakal nunas urip tekening kai. Ento duk caine di kakolongan awake, yan tan saking awake medalem anake buka aba sinah bakat pakpak acapelokan, dija petbalih ibahurip ibane teka katowanga beli. Wireh keto marabeli tau teken kauluk-uluk. Dadinyanya beli amurang-murang lampah, reh beli nyet teken kauluk-uluk buron derowakamitra.

Irika raris I paksi suing kenyem, dening uning ring siptan switerannya. Nanging sawiren ipun gumanti anak waged ring sastra, raris ipun mapajar, nah ento misadiya pisan. Yan tiyang celor ring ubaya, apang tiyang memanggihhin kawon, palan tiyange mreta wada. Wireh asapunika pajarnyare I siung, sumawur reke I belibis, antuk mula uning ring unggah ungguhinh rawos. Kaping kalih darma satiya wacana. Raris I belibis mapajar, pisan, pisan ane jani majalan. Yan suba napak di alase, di arepanya I gajah, depang I dewek lakar nyotot matanne, apanga iya pules. Lakar juking ketekulanne apanga iya nyak pules. Sumawur I guak, yan suba iya pules, I buyung , sasubanne iya buta, icing naluhin matanne, mangdene muled, mapuwara iya kesakitan baan berung. Mapajar malih guake, disubane iya nandang buta tur berung depang iya I gadangan, apang meragatan. Sumawur I gadangan, buwat entene, yan iya subanandang buta tur berung, I dewek mamanyi di pangkunge dalem apang kadenna ditu ada yeh. Ditu pedas iya bakal ulung nibening jurang, reh iya tuwara ngatonan rurung.

Gelising crita sami sampun mamargi tur sampun rawuh ring arepan ipun I gajah. I gajah tan wenten pisan ipun miher ring kerawuhan satru mawisesa, reh kawesa antuk manahe kalintang meme, mawinan ipun tan sumatrangsaya ring pakeweh.

Magkin critanen sahekaprayan ipun I paksi, sampun pada nyidayang kadi sanggupnyane, mawihan buta reke punika I gajah tan ngantenang margi. Kenginak esek manah ipun, dening ipuntan ngantenang margi, kalut nandang bedak layah, ngarereh teda ipun tan wenten polih. Mawastu karenga munyinyane I gadangan kapitahenan irika wenten polih. Mawastu karenga munyinyane I gadagan kapitahenan irika wenten toya, tan wenten ipun uning ring kena pangupaya. Punika duwaning tan sumangsaya pamargannyane ungsi pamunyin I gadagan, pamuput ulung ipun ring pangkunge dalem, kadi gunung rubuh wiyakti tibanya I gajah. Irika keringan paksine sami nyuriyakin kepatiyan ipun gajah.

Critane sepadem ipun gajah, kalintang suka idup ipun I suing. Rauhing alase reke sami resti, dening wusan reke tarune karusak, sane patut mawoh jantos tasak-tasak ten wenten ipun karusakan. Punika elih kepupuwang antuk I paksi sami, minaka laban ipun anjayengsatru.

Sapunika kacrita sane patut pamangan ida sang suradarma, nenten ida naenin mapakhyun negepang indik kalingane purana sastrane sane patut kaanggen nyluhin. Yening wenten musuh purun mapadu arep wiyadin antuk pangupaya, ingan antuk ida nangkepin, tan wenten keni kasingseyang antuk I meseh. Daging ipan titiyang nunas gengrena sinampura pisan ring palungguh I ratu reh titiyang mapi-mapi uning ring kalinganing sastra kalih tutur. Mawinan titiyang kadi prasangga atur. Kaping kalih akeh pisan pratiwimban ipun. Amonapi kasaktiyan jadmane adiri yensareng keh ngarebut.

Wawu sapunika aturnya I patih Sambada, raris kenyem ida sang Nandaka, sarwi ngandika, “duh, cai Sambada, indayang buwing tuturang satuanya. Nyen ane mati kena pangidrajala. Matur I patih Sambada, inggih, yan I ratu mapikarsa ring satuan ipun titiyang mangkin nguningayang.

"Salam Uri-Uri kabudayan nusantara" [Ghonim]

Musyawarah Nasional Ikatan Mahasiswa Bahasa dan Sastra Daerah Se-Indonesia ke-XIX UNS Surakarta

IMBASADI Ikatan Mahasiswa Bahasa dan Sastra Daerah Se-Indonesia. Ikatan ini merupakan kumpulan dari berbagai universitas yang ada di Indonesia yang memiliki fakultas khususnya jurusan Sastra atau Pendidikan Bahasa Daerah.

Kemarin, Rabu-Mingggu tanggal 23-27 Oktober 2013, di Universitas Sebelas Maret Surakarta (UNS) Fakultas Sastra dan Seni Rupa yakni Jurusan Sastra daerah telah menjadi tuan rumah pada event Musyawarah Nasional (MUNAS) IMBASADI ke-XIX.

Diselenggarakannya MUNAS tersebut telah dihadiri oleh para delegasi dari 17 Universitas di Indonesia diantaranya adalah:

1. UNIVERSITAS INDONESIA

2. UNIVERSITAS PENDIDIKAN INDONESIA

3. UNIVERSITAS GADJAH MADA

4. UNIVERSITAS NEGERI YOGYAKARTA

5. UNIVERSITAS PADJAJARAN

6. UNIVERSITAS SEBELAS MARET

7. INSTITUT HINDHU DHARMA DENPASAR

8. UNIVERSITAS MATARAM

9. UNIVERSITAS HASANUDIN

10. UNIVERSITAS LAM. AMANGKURAT

11. UNIVERSITAS PATTIMURA

12. UNIVERSITAS NEGERI SURABAYA

13. UNIVERSITAS NEGERI SEMARANG

14. STKIP SEMARANG

15. UNIVERSITAS NEGERI PADANG

16. UNIVERSITAS SUMATERA UTARA

17. UNIVERSITAS VETERAN SUKOHARJO

Kegiatan yang dilaksanakan selama lima hari, yakni hari pertama dilaksanakan pembukaan MUNAS IMBASADI ke-XIX bertempat di Balai Kota Surakarta yang berlangsung dari jam 19.00 WIB hingga jam 23.00 WIB dipandu oleh MC dari Sastra Daerah UNS dan dibuka oleh Dekan Fakultas Sastra dan Seni Rupa dengan ditandai pemukulan gong. Setelah pembukaan ada Fasion Show dari 17 Universitas dengan mempergunakan pakaian adat dari daerah masing-masing serta disuguhkan pula music keroncong oleh D’Java Orkestra dari Sastra Daerah.

Hari ke-2 dilaksanakan Seminar Nasional yang bertempat di Aula Fakultas Ekonomi dengan pembicara Gusti Dipo (Kraton Surakarta), Bambang Murtioso, S.Kar., M.Hum (dosen ISI Surakarta) dan Prof. Dr. H. Sumarlam , M.S. dengan tema “kristalisasi budaya local dalam bingkai kebhinekatunggalikaan” dan malam hari dilaksanakan MUNAS pembahasan GBHO, AD/ART, serta pemilihan Presiden IMBASADI yang baru.

Hari ke-3, yakni acara donor darah yang dilaksanakan di Student Center UNS dimulai jam 9.00 WIB hingga jam 01.00 WIB. Didalam acara tersebut, para delegasi dijamuh dengan makanan khas jawa, serta disediakan stand untuk donor darah dari pihak panitia bekerjasama dengan pihak PMI. Setelah kegiatan tersebut dilanjut orientasi kampus dengan berjalan kaki menuju ke tempat LPPM UNS untuk melanjutkan pembahasan GBHO, AD/ART, persiapan pemilihan presiden baru.

Hari ke-4 dilaksanakan Temu Ilmiah yang eventnya berupa diskusi panel dengan 2 Panelis yakni Drs.Yohannes Suwanto,M.Hum dan Siti Muslifah, S.s., M.Hum. ,serta moderator Sahid Teguh, M.Pd, P.Dh yang tak lain beliau adalah presiden IMBASADI yang pertama dan sekarang menjabat sebagai ketua Javanologi UNS.

Temu Ilmiah tahun ini bertemakan “Peran serta mahasiswa terhadap problematika budaya bangsa” Oleh para delegasi makalah yang terpilih ada 6, yakni UI, UPI, UGM, UNY, UNHASS, dan UNESA. Masing-masing dari makalah yang terpilih dipersilahkan untuk mempresentasikan makalahnya. Selesai acara, penyerahan vendel terhadap panelis, moderator dan para pemakalah yang diberikan oleh Ketua Jurusan Sastra Daerah UNS Drs.Supardjo, M.Hum. MUNAS pada malam hari berlangsung dan dibentuklah kepengurusan baru yang terpilih sebagai ketua dari delegasi Institut Hindhu Dharma (IHDN) Denpasar yaitu I Made Gargita (kaka angkat saya saat sarasehan di IHDN Oktober tahun yang lalu).

Dilanjutkan dengan acara Gebyar Budaya di Argobudoyo UNS dengan konsep padepokan (outdoor) tetapi sayangnya, ketika pementasan akan dimulai hujan turun dengan lebatnya, sehingga tempat di pindahkan ke Ruang Seminar Fakultas Sastra dan Seni Rupa UNS. Gebyar Budaya adalah sebuah event yang didalamnya berisi tentang unjuk pentas kebolehan dari setiap Universitas dengan kekhasan dari setiap daerahnya. Ada yang menari, membaca macapat (puisi jawa), menyanyi, drama, kethoprak dan lain sebagainya.

Hari terakhir, jam 09.00 WIB para delegasi melaksanakan acara Kunjungan Wisata Budaya di Solo. Obyek tujuannya yakni di Kraton Surakarta, Batik Danar Hadi, Pasar Klewer dan Pusan Oleh-oleh khas Solo.

Setelah kunjungan Wisata Budaya, dilanjut dengan salam perpisahn yang dilaksanakan di penginapan Asrama Mahasiswa UNS, pelaksanaan penutupan dilaksanakan dengan hidmat serta pemberihan vendel, kenang-kenangan dari berbagai Universitas kepada UNS dan sebaliknya.

Hal yang berkesan bagi saya, setiap acara IMBASADI berlangsung, baik Sarasehan maupun MUNAS IMBASADI setelah berakhir kegiatan akan membekas rasa persaudaraan yang sangat kuat antara berbagai Universitas Se-Indonesia. Pasti ada tangis, canda, tawa dari setiap pertemuan.

#kesan-kesan bersama kawan IMBASADI